Kalaban nga ba ito? Unang yugto..

“Ang sakit ng kalingkingan ay ramdam ng boong katawan. Tulad na lang ng mga nangyayari sa paligid natin sa mga kapwa natin Pilipino, makikita natin ang mga ganitong sanhi ng kaguluhan. Heto sa ibaba ang unang apat na kadahilanan ng kaguluhan…

1. Mga Matandang Nagbabata-bataan – ayon sa ginintuang katutuhanan “noong ako ay bata nag-iisip, kumikilos, nagsasalita akong isang bata, ng ako ay lumaki at nagkaisip nawala na yung mga isip bata kundi ako’y nag-iisip, kumikilos bilang isang matanda. Subalit kabaligtaran ata ang nangyayari sa ngayon kung alin pa yung mga matatanda ang siyang kakikitaan mo ng kilos at isip bata. Lalo na sa mga kababayan nating nagtatrabaho ditto sa kaharian marami ang tumatanda ng paurong ika nga kaya karaniwan gulo ang kinasasandlakan
I Corinto 13:11 - Nang ako ay bata pa, nagsalita ako tulad ng bata, nag-isip ako tulad ng bata, nangatwiran ako tulad ng bata. Nang ako ay malaki na, iniwan ko na ang mga bagay na pambata.

2. Mga Nanay na nakikipag-kompetensya pa sa manugang na babae – heto pa yung isang bagay na nagiging sanhi ng kaguluhan sa mag-asawa, pamilya at sa komonidad natin. Ang mga beyanang ay hindi gaanong nakakasundo ang manugang bagkos naroon yung sinisiraan, panagdaramutan at minsan nag-aaway. Lalo na kapag hindi gusto ng beyanan ang naging manugang, eh sino nga ba ang pipili ng magiging asawa ng kanyang anak ang nanay o yung anak? Ano ang nagiging dahilan? Di ba pera. Ito yung nakagugulo kapag naki-alam na ang mga nanay sa pamilyadong anak.
Efeso 6:4 - Mga ama, huwag ninyong ibunsod sa galit ang inyong mga anak sa halip ay alagaan ninyo sila sa pagsasanay at sa turo ng Panginoon.

3. Ikatlong Partido sa Mag-asawa – ang pag-aasawa ay marangal sa lahat at ang pagsasamahan ng mag-asawa ay wala dapat dungis. Sapagkat hahatulan ng Diyos ang mga mapakiapid at mga mangangalunya. Dapat alam ng mag-asawa ang ganitong panuntunan sapagkat kung hindi kaguluhang pampamilya ang idudulot. Masakit matawag na kulasisi o may kulasisi pero bakit karaniwang nagaganap ito? Tulad na lang ditto sa kaharian “bato-bato sa langit ang tamaan ay bukol”, kaya tayo naririto ay upang mabigyan o mabago man lang ang katatayuan ng pamilyang iniwan, pero nawala ang ganong kaisipan ng makakilala ng iba.
Marcos 10:8 - Ang dalawa ay magiging isang laman kaya hindi na sila dalawa kundi isang laman.

Hebreo 13:4 – Ang pag-aasawa ay marangal sa lahat at ang pagsasamahan ng mag-asawa na walang dungis. Ngunit hahatulan ng Diyos ang mga mapakiapid at mga mangangalunya.

4. Magulang na Nakiki-alam sa Pangarap ng mga Anak – bakit ba nagkakaroon ng mga anak na nagrerebelde, nagiging adik, walang dereksyon ang buhay? Diba minsan kapag ang gusto ng anak na maging ay nahahadlangan ng mga magulang. Diba ang magandang gawin lang ng magulang ay supurtahan ang anak sa kanyang napiling kuning pag-aaral hindi yaon pilitin ang bata sa hindi nila gustong pag-aralan.

Mga sempleng dahilan na nagiging sanhi ng kaguluhan una sa pamilya palabas sa komonidad at sa bansa. Tayo’y mga tinatawag na bagong bayani masasabi mo bang isang bayani kong may dungis ang iyong pagiging may-asawa?

Palatandaan ng isang Hangal

Tanong ng marami - paano ba makikilala ang isang hangal sa kanyang pananalita, kilos, paggawa, pag-uugali? Paano nga ba? Pero ang kasulatan ay nagpapahiwatig ng mga palatandaan ng isang hangal narito ang ilan sa mga palatandaan. Matapos ninyong basahin ang 10 palatandaan tingnan ninyo at tanungin ninyo ang inyong sarili ako ba to, siya ba to? Ang layunin dito ay upang ipakita o salamin ang ating mga sarili hindi ang ibaba sila.
Kawikaan 18:6-7 – Ang pagsasalita ng HANGAL (MANGMANG) ay humahangga sa kaguluhan, pagkat ang salita niya’y lagging may bantang taglay. Ang bibig ng HANGAL (MANGMANG) ang maghahatid sa kapahamakan, at ang labi niya ang maglalagay sa kanya sa kapanganiban.
Proverbs 18:6-7 - A fool's lips bring him strife, and his mouth invites a beating. A fool's mouth is his undoing, and his lips are a snare to his soul.

1.) SPREADING MALICIOUS TALKS (mga taong hilig ang manira ng ibang tao)
Kawikaan 10:18 – Ang nagtatanim ng poot ay puno ng kasinungalingan, ang naninira sa kanyang kapwa ay isang taong HANGAL.
Proverbs 10:18 - He who conceals his hatred has lying lips, and whoever spreads slander is a fool.

2.) ANNOYANCE AT ONCE (mga taong madaling mainis kahit maliit na bagay lang)
Kawikaan 12:16 – ang pagkainis ng HANGAL pagdaka ay nahahayag, ngunit ang damdamin ng matalino ay di agad mababakas.
Proverbs 12:16 – A fool shows his annoyance at once, but a prudent man overlooks an insult.

3.) HOTHEADED AND RECKLESS (mga taong laging init ng ulo ang pinaiiral)
Kawikaan 14:16 – Ang taong may unawa ay lumalayo sa kasamaan, ngunit ang HANGAL ay napapahamak dahil sa kapabayaan.
Proverbs 14:16 - A wise man fears the LORD and shuns evil, but a fool is hotheaded and reckless.

4.) SHOWING ANGRY COMPLETELY (mga taong ang galit ay di mapigil ninuman)
Kawikaan 29:11 – Kung magalit ang HANGAL ay walang patumangga, ngunit ang matalino’y nagpipigil na ang galit niya’y mahalata.
Proverbs 29:11 - A fool gives full vent to his anger, but a wise man keeps himself under control.

5.) REJECTING PARENTAL CORRECTION (mga taong hindi nakikinig sa pagtutuwid)
Kawikaan 15:5 – Di pansin ng HANGAL ang turo ng kanyang ama, ngunit dinirinig ng may isip ang paalala sa kanya.
Proverbs 15:5 - A fool spurns his father's discipline, but whoever heeds correction shows prudence.

6.) EXPOSES YOUR FOLLY (mga taong kinakalandakan ang kanilang kahangalan)
Kawikaan 13:16 – Ang katalinuhan ng isang tao’y nakikita sa kanyang gawa, sa kilos ay nakikilala ang taong HANGAL
Proverbs 13:16 – Every prudent man acts out of knowledge, but a fool exposes his folly.

7.) PLEASURE IN EVIL CONDUCT (mga taong natutuwa sa paggawa ng masama)
Kawikaan 10:23 - Ang paggawa ng kasalanan ay kasiyahan ng masama, ngunit ang mabuting asal kasiyahan ng may unawa.
Proverbs 10:23 – A fool finds pleasure in evil conduct, but a man of understanding delights in wisdom.

8.) LACKING THIRST FOR WISDOM (mga taong ayaw matuto o magkaroon ng kaalaman)
Kawikaan 17:16 – Walang pakinabang ang HANGAL gumugol man sa pag-aaral, pagkat siya’y sadyang walang muwang.
Proverbs 17:16 – Of what use is money in the hand of a fool, since he has no desire to get wisdom?

9.) DELIGHTS AIRING OPINION (mga taong natutuwang ipakita ang kaalaman)
Kawikaan 18:2 – Walang saysay sa HANGAL ang lahat ng bagay, ang layon ay ipakitang mayroon siyang nalalaman.
Proverbs 18:2 - A fool finds no pleasure in understanding but delights in airing his own opinions.

10) REPEATING THE FOOLISH ACT (mga taong di natuto at inuulit pa ang kahangalan)
Kawikaan 26:11 – Ang taong nananatili sa kanyang KAHANGALAN ay tulad sa aso, ang suka ay binabalikan
Proverbs 26:11 - As a dog returns to its vomit, so a fool repeats his folly.

CONCLUSION:
Kawikaan 8:5 – Kayong walang nalalaman ay mag-aral ng maingat, at kayong mga HANGAL pang-unawa ay ibukas.
Proverbs 8:5 - You who are simple, gain prudence; you who are foolish, gain understanding.
Kawikaan 14:7 – Iwasan mong makisama sa mga taong HANGAL, pagkat sa kanila ay wala kang mapupulot na kaalaman.
Proverbs 14:7 - Stay away from a foolish man, for you will not find knowledge on his lips.

Maligaya Hindi Malungkot

Marami ang nagsasabi na ang buhay daw ditto sa ibabaw ng lupa ay lipos ng kalungkutan, kapighatian at kabiguan. Kung pagbabatayan natin ang mga nakikita natin sa paligid maaari ngang tama ang ating naririnig. Subalit kung matuto tayong tumawag, alamin kung sino ba tayong nilakha ng Diyos mapag-aalaman natin na maling mali pala tayo sapagkat – sabi nga tayo’y nilikha ng Diyos para maging maligaya. Payag ba kayo roon, kung hindi samahan ninyo akong tuklasin at alamin kung ano ang sinasabi ng kasulatan patungkol dito.

Colosas 3:2 – Isaisip ninyo ang mga bagay na panlangit, hindi ang mga bagay na panlupa.

Ang kalungkutan daw ay mahahalintulad sa isang sakit na nakakahawa o epidemiya. Nakikita natin sa paligid ang ibat ibang uri nito kung paano kasama ang mga tagasunod ni Hesus ay nakakaranas. Pero ang sabi nila ang kasiyahan daw sa lupa ay napapanis, nauubos, kinakalawang at nawawala. Kaya ang tanong natin na hahanapan natin ng kasagutan sa kasulatan ay - Paano maging masaya?

1. ISAISIP lang ang magaganda at karapat-dapat (THINK about Good). Paano ito – madali lang iwasan ang mga negatibong pag-iisip maging positibo sa lahat ng bagay. Isaisip ang magandang bagay na karapat dapat at mabuti sa atin. Kailangan nating magkaroon ng pag-asa sa buhay upang magkaroon ka ng kasiyahan ditto sa lupa, kapag may pag-asa ang isang tao tiyak ang pagkakroon niya ng kasiyahan sa buhay. Filipos 4:8 – Sa wakas, mga kapatid, dapat maging LAMAN ng inyong isip ang mga bagay na KARAPAT-DAPAT at KAPURI-PURI, mga BAGAY NA TOTOO, MARANGAL, MATUWID, MALINIS, KAIBIG-IBIG at KAGALANG-GALANG. Kapag ang lagging laman ng isip ninyo ay mga negatibong bagay wag umasa ng kasiyahan.

2. TINGNAN ang magaganda at karapat-dapat (LOOK for the good). Hebreo 12:2 – ITUON natin ang ating paningin kay Jesus na siyang pinagmulan ng ating pananampalataya, at siya ring nagpapasakdal nito. Dahil sa kagalakang naghihintay sa kanya, hindi niya ikinahiya ang mamatay sa krus, at siya ngayo’y nakaluklok sa kanan ng trono ng Diyos. Simple lang ito, kung titingnan mo ang mga nakapaligid sa atin at hanapan mo sila ng kamalian tiyak akong magtatagumpay ka na Makita ito. Subalit kung ang titingnan mo sa kanila yung mga magandang bagay sa kanila magiging masaya ka.

3. PAKINGGAN ang magaganda at karapat-dapat (LISTEN to the good) Roma 10:17 – kaya’t ang pananampalataya ay bunga ng pakikinig at makakapakinig lamang kung may mangangaral tungkol kay Kristo. Kung sa buhay natin nagagalit tayo kapag tinatapunan ang ating bakuran ng mga basura, dapat ganon din ang maging pamantayan natin sa ating mga pandinig. Salain ang lahat ng ating naririnig sapagkat ito ang nagiging dahilan kung kaya minsan malungkot tayo.

4. PAG-USAPAN ang magaganda at karapat-dapat (TALK about the good). Sabi sa ating sitas sa ibaba iwasan ang mga walang kwentang usapan, alam natin ito na mayaman sa paligid lalo na ang mga tsimis. Sinasabi pa rin na kung magsasalita tayo ay sikaping makatutulong sa kausap at makabubuti at angkop sa pagkakataon.

2 Timoteo 2:16 – Iwasan mo ang walang kabuluhan at malalaswang usapan sapagkat ang mga gumagawa niyan ay lalong nalalayo sa Diyos.
Efeso 4:29 – Huwag kayong gumamit ng masamang pananalita; sikaping lagi na ang pangungusap ninyo’y yaong makabubuti at angkop sa pagkakataon upang pakinabangan ng makaririnig.

5. ISAGAWA ang magaganda at karapat-dapat (WORK for the good)

Galatia 6: 9– Kaya’t huwag tayong magsawa sa PAGGAWA NG MABUTI pagdating ng takdang panahon, tayo’y mag-aani kung hindi tayo magsasawa.
10- Samantalahin natin ang lahat ng pagkakataon sa paggawa ng mabuti sa ating kapwa lalo na sa mga kapatid sa pananampalataya.
Hebreo 13:16 – At huwag nating kaligtaan ang PAGGAWA NG MABUTI at ang PAGTULONG sa iba sapagkat iyan ang haing kinalulugdan ng Diyos.

We cannot change the direction of the wind, but we can adjust our time to always reach our destination.